De OV-chipkaart

OV-chipkaart
Nieuwe tijden … nieuwe technieken … nieuw gedrag … de OV-chipkaart!

Regelmatig rijd ik met de bussen van Connexxion, op een jaarkaart die vooralsnog niet gekoppeld is aan een OV-chipkaart. In strikte zin heb ik hem dus niet nodig. Toch zit hij in mijn portemonnee, voor het geval dat, en omdat je, als fan van het openbaar vervoer, zo’n ding als een soort lidmaatschapskaart bij je behoort te hebben. Maar ook als je hem niet gebruikt, blijkt hij garant te staan voor allerlei avonturen. Inmiddels heb ik er daar zóveel van meegemaakt, dat ik niet goed weet waar te beginnen. Een selectie dan maar, als opwarmertje voor de resultaten van een onderzoek dat ik naar de kaart heb gedaan.

Het gebeurde een paar weken geleden. Zoals gezegd: ik gebruik de kaart niet. Daarom was ik verbaasd toen bleek dat er wel geld was afgeboekt. Dit feit kwam naar boven toen ik, uit pure nieuwsgierigheid, mijn kaart op één van de automaten legde en via een touchscreen op het tabblad ‘mijn producten’ terechtkwam. Mijn ongebruikte kaart had vier euro verbruikt! Ik pijnigde mijn hersenen wat er gebeurd kon zijn. Thuis, via de website van de OV-chipkaart, kwam ik erachter dat die vier euro het ‘instaptarief’ vormen. Elke keer als je incheckt wordt dat bedrag afgeschreven en, als je uitcheckt, weer teruggestort … en ineens schoot het me te binnen. Het moest gebeurd zijn in die drukke stadsbus! Ik wurmde me naar de uitgang en hoorde een mevrouw zeggen: ‘Hij piept!’ Het drong niet tot me door dat ze doelde op de kaartlezer. Terugblikkend weet ik het nu wel: mijn portemonnee, met daarin de chipkaart, zit altijd in een vakje aan de buitenkant van mijn rugzakje. Omdat ik door de drukte zijwaarts naar de uitgang moest schuifelen, is mijn rugzak waarschijnlijk tegen het roze logo van de kaartlezer gedrukt. Eigenlijk wel een leuk idee: inchecken tijdens uitstappen.

Een ander moment. De Connexxionbus stopte bij een drukke halte met een lange rij wachtenden. Ik had de chauffeur al horen mopperen over de niet-werkende automaat. De deur ging open. De eerste passagier was een bruin boomblad dat door de harde herfstwind naar binnen dwarrelde en kort tegen de kaartlezer aankleefde. De tweede passagier groette uitbundig en liet haar strippenkaart afstempelen. De derde drukte zijn chipkaart tegen de lezer, waarop de chauffeur zei: ‘Die doet het niet … loop maar door!’ De volgende passagier had weer een strippenkaart … tja … wat doe je dan, als chauffeur? Afstempelen, terwijl de chipkaarten mogen doorlopen? Dit duivelse dilemma van rechtsongelijkheid loste de chauffeur perfect op door alle deuren te openen en door de microfoon te roepen: ‘Iedereen mag gratis naar binnen!’

En dan nu het onderzoek. Dat kon ik goed uitvoeren omdat ik regelmatig bij de eerste halte van mijn buslijn instap. Daardoor kan ik vaak terecht op het voorste bankje, met riant uitzicht op de weg, de chauffeur en de instappende passagiers. De onderzoeksvraag was: beïnvloedt de OV-chipkaart het begroetingsritueel tijdens het instappen? Context van het onderzoek: Westelijke Randstad, avondspits.

Eerst natuurlijk een controle-experiment. Een paar dagen observeerde ik uitsluitend passagiers die met een strippenkaart reizen. Van de in totaal 76 mensen begroette iedereen, zonder uitzondering, de chauffeur. Daarna volgde het eigenlijke experiment, uitgevoerd bij 86 mensen. Drie gedragingen zijn onderzocht, onderverdeeld in drie categorieën:
1. De passagier begroet tijdens het instappen de chauffeur (verbaal of non-verbaal) en chipt daarna;
2. De passagier chipt en begroet de chauffeur daarna (verbaal of non-verbaal);
3. De passagier chipt en groet niet.

De uitslag. In categorie 1 viel 26% van de passagiers, voor categorie 2 was dit 34%. Het sterkst vertegenwoordigt was categorie 3, met 40%. Vermeldenswaard is dat de meeste strippenkaartenhouders verbaal groeten, en de meeste OV-chippers non-verbaal, vaak in de vorm van aankijken en/of een hoofdknik(je). De onderzoeksresultaten laten geen twijfel toe: de OV-chipkaart leidt tot een ingrijpende afname van het begroetingsgedrag.

Eén passagier wil ik uitlichten. Ik heb haar niet in het onderzoek meegenomen, omdat ze niet in één van de drie categorieën paste. Het was een oudere mevrouw, ergens boven de zestig. Ze droeg een doorzichtig, plastic regenkapje en een lange, donkerblauwe regenjas. In de linkerhand bungelde een oranje draagtas van de C1000, in de rechterhand hield ze de OV-chipkaart vast. Ze stapte in, groette beleefd, reikte haar gestrekte arm in de richting van de chauffeur en liet de kaart aan hem zien. Daarna drukte ze de kaart tegen de kaartlezer en checkte in. Voor mij is deze mevrouw dé icoon van de invoering van de OV-chipkaart. Oud en nieuw in één persoon verenigd!

Mocht je nog geen chipkaart hebben: aanschaffen! Hij staat garant voor vele avonturen!

2 gedachtes over “De OV-chipkaart

  1. September

    Het moest er ook bij mij van komen. Mijn voordeelurenkaart gold als OV-chipkaart en moest alleen nog even geactiveerd worden. Omdat ik bij een zeer belangrijke afspraak een week later niet te laat wilde komen, besloot ik een en ander bijtijds via internet te regelen. Ik wilde gebruik maken van de optie om de kaart automatisch te laten opladen tot 20 euro. Wat ging dat makkelijk! (Dacht ik nog).
    1. waslijst van gegevens invoeren
    2. naar een van de oplaadpunten die je kon kiezen uit een lijst en daar ‘mijn bestelling’ ophalen (hoezo ‘bestelling’, maar enfin).

    Bij het oplaadpunt ging het nóg gemakkelijker, zodat ik daar melding van maakte. ‘O, dan is het vast fout gegaan’, was het raadselachtige commentaar van de mevrouw van de winkel van het oplaadpunt. ‘Geeft u maar even hier, even kijken, nee, er staat niets op’.

    De helpdesk gemaild: ‘Ophalen bestelling mislukt’.
    Antwoord: ‘U moet naar een ophaalpunt en niet naar een oplaadpunt’.

    De heldpdesk weer gemaild: ‘Ik wás bij een oplaad- tevens ophaalpunt’.
    Antwoord: ‘Aha ik zie het al, u moet naar een kaartautomaat op het station om voor de eerste keer geld op de kaart te zetten’.
    ‘Waarom is mij dat niet via internet verteld?’
    ‘……….’

    Op het station laadde ik mijn kaart vol. Nu kon er niets meer mis gaan. Dacht ik.

    De dag van mijn zeer belangrijke afspraak brak aan. Ik haalde mijn kaart langs het incheck-apparaat. Geen vrolijke piep maar een weigergeluid: kaart niet geldig, of iets van die strekking.

    Kokend begaf ik mij naar de kaartautomaat en kocht een kaartje zoals ik dat altijd al deed.

    In Amsterdam aangekomen, moest ik nog met de sneltram. Omdat ik niet wist hoe ik daar nu in kwam, en om opheldering te vragen over mijn ‘ongeldige kaart’, ging ik naar de info-balie, waar een rij van een mens of twintig mij voor was. Een half uur later meldde de man achter de balie: ‘Uw kaart is niet geldig omdat u nog moet aangeven of u eerste of tweede klas wilt reizen’.

    DIE VRAAG WAS MIJ NOOIT GESTELD IN HET INTERNETPROGRAMMA!!!

    ‘Dat klopt’, zegt de balieman, ‘u dient dat apart op te geven’.
    ‘…….ghrgggrgrnnrngrrggrghhhhaaarghhhh! Een als ik nu eens de ene dag eerste klas wil reizen, en de andere keer tweede klas?’, (wat ik vaak doe, afhankelijk van de drukte of van mijn bui).
    ‘Dat is helaas niet mogelijk’.
    ‘En waarom staat de vraag of ik eerste of tweede klas wil reizen niet standaard in het internetmenu van de aanvraag?’
    ‘Dat is mij niet bekend, de NS is een van de maatschappijen die met OV-chipkaarten werken, zij hebben hun eigen beleid, daar hebben wij geen invloed op. Maar u kunt wel de sneltram in’.

    Dat heb ik dus maar snel gedaan, waardoor ik maar iets te laat kwam op mijn zeer belangrijke afspraak.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s